Metoda nauki wspomaganej kontaktem z końmi, Horse Assisted Education (HAE) – wyjątkowo skuteczna metoda doskonalenia swoich umiejętności komunikacyjnych, przywódczych i interpersonalnych. Doświadczenie przebywania z końmi umożliwia całościowy rozwój osoby dzięki zaangażowaniu nie tylko umysłu, ale także emocji, intuicji i zmysłów. Nauka odbywa się zarówno na poziomie świadomości, jak i na głębszych pokładach psychiki. Ćwiczenia z końmi angażujące wszystkie sfery pomagają w rzeczywistej przemianie.

“Wyjdź ze swojej strefy komfortu. Możesz wzrastać tylko, jeśli jesteś gotów czuć się dziwnie i niekomfortowo, próbując czegoś zupełnie dla Ciebie nowego.”
Brian Tracy

Istota metody

Horse Assisted Education to przebywanie w przestrzeni z koniem i doświadczanie siebie, doświadczanie czym jest świadome przywództwo i komunikacja; stawianie i osiąganie celów, motywacja, współpraca, zarządzanie zmianą, kontrola emocji, umiejętność wywierania wpływu poprzez swój model komunikacji w miejsce zewnętrznych atrybutów.

Ważna w procesie uczenia się jest samoświadomość i otwarcie na autoanalizę.

Uczestnicy sami wyciągają wnioski odnośnie własnych sposobów działania. Nie ma tu gotowych odpowiedzi i wskazówek. Każdy odkrywa to, co w jego sytuacji jest najbardziej pomocne w efektywnej zmianie zgodnie z założeniem, że tylko my sami możemy być ekspertami naszego rozwoju i tylko my jesteśmy w stanie odpowiedzieć sobie na kluczowe pytania.

Nie ma tu mentora, nauczyciela czy eksperta, przynajmniej w wymiarze osobowym.

Ćwiczenia nagrywane są na kamerę, a po ćwiczeniach następuje:

  • analiza materiału wideo,
  • udzielanie informacji zwrotnej,
  • moderowane dyskusje grupowe,
  • transfer sytuacji szkoleniowej na życie zawodowe

 Po krótkiej analizie tworzymy plan działania określamy, które zachowania blokują skuteczność interpersonalną i warto się zastanowić nad inną opcją działania, a które są pożądane i trzeba je wzmacniać oraz gdzie jest obszar do poszerzania możliwości.

 TO NIE JEST SZKOLENIE O KONIACH.

Przede wszystkim należy powiedzieć, że–  nie ma tu żadnej teorii ani żadnej nauki o zachowaniach koni, nie ma też żadnej interpretacji końskiego języka.

NIE JEST TO TEŻ SZKOLENIE KONI.

Konie nie są tutaj poddawane żadnej „obróbce”, a celem uczestników nie jest uczenie koni czegokolwiek tylko uczenie się OD koni.

UCZESTNICY MOGĄ NIE MIEĆ WCZEŚNIEJSZYCH DOŚWIADCZEŃ
Z KOŃMI.

SZKOLENIE MA CHARAKTER AUTODIAGNOZY KOMPETENCJI KOMUNIKACYJNYCH I PRZYWÓDCZYCH

– jak się komunikujesz w świecie ludzi (zawodowym  i prywatnym),  jakie budujesz relacje,  jakim jesteś autorytetem  i  liderem, jak tworzysz i realizujesz związki.

Na czym polega HAE?

Podczas szkolenia uczestnicy wykonują szereg ćwiczeń z końmi z ziemi. Kanwą do ćwiczeń są umiejętności:

  • nawiązania kontaktu,
  • spowodowania, aby koń podążał w określonym kierunku,
  • wspólnego pokonywanie przeszkód,
  • obserwacji kilku koni na placu i próba przyporządkowania im ról w stadzie (przy czym nie ma tu znaczenia czy uczestnik przyporządkuje te role właściwie, znaczenie mają kryteria, jakimi się posłuży np. wskazując lidera: czy lider oznacza „spokój” czy „dynamikę”, „agresję” czy „uległość” – te kryteria wskazują na oczekiwania samego uczestnika i jego strukturę emocjonalną, dają informację o tym, co i jak odczytuje),
  • zaproszenia konia lub koni do współpracy podczas różnych zadań, opartej na dobrowolności (zaufanie i szacunek).

Ćwiczenia wykonywane są indywidualnie, w parach, w małych grupach lub cała grupa uczestników ma do wykonania wspólne zadanie.

Ćwiczenia dobierane są w zależności od tematu warsztatów: nieco inne w przywództwie, inne w komunikacji, inne dla nauczycieli, inne w przypadku warsztatów rozwoju osobistego.

Warsztaty są jedno lub dwudniowe – 8 lub 16 godzin. W czasie warsztatów wykorzystujemy od 5 do 9 ćwiczeń.

Temat szkolenia HAE to pewne uproszczenie, gdyż nauka z końmi przebiega zawsze wielokierunkowo – konie integrują nasze myśli, emocje, zmysły, intuicję i to czego się uczymy dotyczy całej naszej osoby i wielu sfer życia jednocześnie. Ponadto proces uczenia się rozpoczyna się podczas szkolenia i trwa nadal po jego zakończeniu, ponieważ wyjątkowość doświadczenia sprawia, że otwieramy się na zmianę.

Dlaczego konie?

Konie to zwierzęta stadne mające bardzo dobrze rozwinięty system komunikacji wyrażający się w języku ciała.  Cechuje je wykształcona w drodze ewolucji niezwykła wrażliwość na sygnały płynące z otoczenia i szybkość reagowania. Niezbędna dla przetrwania gatunku uważność i świadomość otoczenia, a także umiejętność odczytywania sygnałów niewerbalnych stanowią obecnie bogactwo, z którego człowiek może zaczerpnąć wiedzy o sobie samym.

W trakcie warsztatów konie pełnią rolę współtrenerów dając bezpośrednią informację zwrotną dotyczącą emocji, postaw, efektywności komunikacji i skuteczności podejmowanych przez uczestników warsztatów działań. Obcowanie z końmi pomaga dotrzeć do tych pokładów własnej psychiki, które na co dzień nie dochodzą do głosu.

Badania porównawcze wykazują, że zachowania socjalne koni są prawdopodobnie najbardziej ze wszystkich udomowionych zwierząt zbliżone do zachowań ludzi:

  • Hierarchia liniowa w stadzie. I, choć, w odróżnieniu od ludzi, w relacjach społecznych koni nie występuje pojęcie równości – każdy koń jest w strukturze linowej zarówno podporządkowany, jak i dominujący, z wyjątkiem pierwszego (lidera, który dominuje) i ostatniego (który jest podporządkowany) – to jednak w pewnym stopniu przypomina to układ korporacyjny: każdy szef jest jednocześnie czyimś podwładnym.
  • Jasno określona hierarchia i precyzyjny podział ról umożliwiają szybką reakcję w chwilach zagrożenia.
  • Odpowiedzialność przewodnika stada za bezpieczeństwo i dobrostan członków stada.
  • Imponujące zachowania przewodnika, traktującego przywództwo jak służbę.
  • Błyskawiczne przekazywanie informacji.
  • Podobne reakcje na izolację – wyłączenie ze stada powoduje negatywne konsekwencje: niepokój, nerwowość, stres, brak poczucia bezpieczeństwa, stany depresyjne.

Konie są niebywale wrażliwe na sygnały płynące z otoczenia. Ich czułość na komunikaty niewerbalne przekazywane przez człowieka to nie wszystko. Konie bezbłędnie odczytują nasze intencje, poziom energii, a w swoim zachowaniu, tej swoistej „informacji zwrotnej” – odzwierciedlają nasze emocje i postawy.

Zachowania konia wynikają z jeszcze jednego ważnego aspektu, na którym zbudowane jest HAE, a mianowicie z inteligencji społecznej wynikającej z „mentalności stadnej”.  Koń jest zwierzęciem uciekającym, jego jedyną obroną jest ucieczka, a bycie w stadzie to warunek przetrwania. Stado pełni bowiem rolę ochronną, dostarcza wygody i bezpieczeństwa indywidualnym koniom.

Współpraca z końmi oparta na dobrowolności wymaga od nas jednoznacznej komunikacji, szczerości, zaufania oraz zorientowania na cel. Bezpośrednie obcowanie z końmi wyzwala własną inicjatywę, kreatywność oraz uczy opanowania. Tego typu doświadczenie umożliwia wzmocnienie swojej pozycji i uwolnienie ukrytych kompetencji.

Konie są niezwykle wrażliwe na to, co dzieje się w ich otoczeniu, utrzymują nieustającą świadomość zmian wokół siebie i reagują na nie. Ewolucyjnie był to dla tego gatunku absolutny warunek przetrwania. Konie mają tyle samo różnych indywidualnych osobowości, fizycznych możliwości i ograniczeń, ile ludzie, którzy z nimi pracują. Najistotniejsze jest jednak to, że dają natychmiastową i absolutnie zobiektywizowaną informację zwrotną, która uświadamia nam, co potrzebujemy zmienić w naszej postawie i zachowaniu, aby osiągnąć partnerstwo w dążeniu do założonego celu.

Koń doskonale i bardzo dokładnie wyczuwa poziom zaufania człowieka do siebie, pewności siebie, świadomości sytuacji i umiejętności interpersonalnych. Konie całkowicie bezinteresownie oferują możliwość rozpoznania tego, co potrzeba zmienić, aby odnieść sukces w relacjach zawodowych i osobistych.

Swoją reakcją i odpowiedzią oferują przy tym fizyczny, bardzo klarowny i łatwy do zaobserwowania feedback. Jako zwierzęta stadne oferują i przekazują cenną informację dotyczącą dynamiki grupowej i ról, które odgrywają poszczególni członkowie zespołu.

Koń jest nauczycielem uważnym, nastawionym na odbiór i natychmiastową informację zwrotną. Dającym człowiekowi możliwość doświadczenia siebie w komunikacji bez maski. Konie nie czytają bowiem naszych „ról” – nie odróżniają dyrektora od spawacza, matki od córki czy księdza od lekarza, nie mają dla nich żadnego znaczenia zewnętrzne „atrybuty” – ubiór, sens wypowiadanych słów, gesty, marka samochodu. Czytają za to nasze intencje, postawy, emocje, nasze JA. No i przede wszystkim są szczere. Nie znają naszego kodu zachowań („dyrektorowi należy się ukłonić”, „prezesa trzeba szanować”) i odpowiadają na to, co widzą, słyszą i odczuwają w danej chwili, tu i teraz. Przede wszystkim zaś dają szansę na zmianę. Jeżeli w jednym ćwiczeniu uczestnik reaguje frustracją, przestaje dawać jasne komunikaty, w wyniku czego koń odmawia współpracy, a w następnym zmieni swoją postawę, koń również zachowuje się inaczej, zmienia swoje podejście. One są naprawdę „tu” i naprawdę „teraz”.

Dlaczego konie, a nie psy czy koty?

Psy, choć również niebywale wyczulone na sygnały, rządzą się inną strukturą socjalną sfory niż ma to miejsce u ludzi, stąd transfer nabytych umiejętności nie byłby tak dokładny. Wykorzystując psy jako nauczycieli, można się uczyć i rozwijać wybrane umiejętności.

W przypadku koni – rozwijamy wszystkie płaszczyzny naszego funkcjonowania – holistycznie i integralnie.

Koty w ogóle nie są „stadne” – trudno byłoby zbudować transfer do świata człowieka, relacji z innymi i ze sobą.

Są szkolenia wykorzystujące kurczaki, które uczą się jedynie w wyniku pozytywnych wzmocnień. Ukarany kurczak odmawia współpracy i nie wybacza. Ten rodzaj szkoleń jest świetny dla rodziców, nauczycieli, menedżerów mających problem z pozytywnymi wzmocnieniami oraz twierdzących, że tylko kary przynoszą rezultaty. Ale to znowu zaledwie jeden aspekt uczenia się.

CELE WARSZTATÓW:

  • Diagnoza własnych kompetencji przywódczych i komunikacyjnych w pracy zawodowej i relacjach społecznych
  • Rozpoznawanie i kształtowanie własnego stylu osiągania celów
  • Wyłonienie własnych strategii działania w sytuacjach zawodowych: pracy menedżerskiej, obsługi Klienta, sprzedaży, negocjacji, nauczania, przywództwa, przekonywania i zjednywania sobie ludzi itp.
  • Poszerzanie świadomości własnego stylu komunikacji
  • Rozwój umiejętności wykraczania poza sferę komfortu
  • Doświadczenie komunikacji „bez maski”
  • Przekraczanie własnych barier
  • Uelastycznianie sposobów funkcjonowania
  • Rozwijanie umiejętności budowania więzi w zespole
  • Generowanie zmiany
  • Zrozumienie, czego potrzebują ludzie żeby za nami podążyć
  • Rozwijanie autentycznego przywództwa
  • Podniesienie efektywności działania
  • Rozwijanie relacji ze współpracownikami
  • Zwiększenie samoświadomości
  • Stymulacja empatii, pewności siebie, intuicji, budowania relacji w rodzinie opartych na integralności, autentyczności, odpowiedzialności i równości

 NAJWAŻNIEJSZE PARAMETRY

Poparcie w badaniach nad procesami uczenia się

HAE uwzględnia najnowsze badania dotyczące funkcjonowania mózgu i efektywnych procesów uczenia się wykorzystując naukę przez doświadczanie, kotwiczenie emocjonalne, całościowe zaangażowanie osoby w proces zmian, przejęcie odpowiedzialności przez uczącego się. Dzięki takiemu podejściu możliwe jest zindywidualizowanie ścieżki uczenia się. Każdy uczy się tego, co w danym momencie okaże się użyteczne dla jego rozwoju.

Nauka przez doświadczanie siebie w przestrzeni z koniem

Podczas warsztatów według metody HAE wychodzimy poza salę szkoleniową, wchodzimy w przestrzeń rozwojową, w której koń pełni rolę trenera pomagając nam doświadczyć swoich myśli, emocji oraz uświadomić sobie nasz sposób działania.

Rozwój integralny

Doświadczenie przebywania z końmi umożliwia całościowy rozwój osoby dzięki zaangażowaniu nie tylko umysłu, ale także emocji, intuicji i zmysłów. Nauka odbywa się zarówno na poziomie świadomości, jak i na głębszych pokładach psychiki. Ćwiczenia z końmi angażujące wszystkie sfery pomagają w rzeczywistej przemianie.

Lekcja przywództwa i komunikacji

Metoda nauki wspomaganej kontaktem z końmi zapewnia niezwykłą możliwość doskonalenia swoich umiejętności przywódczych i interpersonalnych. Szkolenie „Art of leadership” i uczenie się świadomego przywództwa to standard oferowany w ramach międzynarodowej platformy European Association of Horse Assisted Education w wielu krajach świata.

Poszerzanie świadomości i strefy komfortu

Samoświadomość, zdolność odczytywania emocji i intencji może pomóc nam w rozwoju w innych obszarach i dążeniu do celu. Wychodzenie poza swoją sferę komfortu to podejmowanie nowych wyzwań i poszerzanie możliwości. W trakcie warsztatów HAE każda decyzja to podjęcie wyzwania i odpowiedzialności, mierzenie się z sobą, testowanie różnych sposobów działania.

Podejście Horse Assisted Education

Na szkoleniach HAE nie oceniamy, nie nauczamy. W zadaniach z końmi nie chodzi o odpowiednie wykonanie ćwiczenia, ale o to wszystko co wydarza się wewnątrz i na zewnątrz: w relacji z koniem, w Tobie, w grupie. Tutaj Ty sam wybierasz swój własny styl działania, uczysz się w swoim własnym tempie; sam decydujesz jak daleko wychodzisz poza swoją strefę komfortu.

Czy umiejętności zdobyte na warsztatach zależą od tego, na którego z „końskich trenerów” się trafi?

W warsztatach bierze udział 4-5 końskich trenerów. Każdy jest inny, ma inną osobowość, inny temperament, inne upodobania, inne poczucie własnej wartości, inne miejsce w stadzie – jak u ludzi. Uczestnicy pracują z różnymi końmi, praktycznie mają do czynienia z każdym. Są też ćwiczenia, w których wybiera się sobie końskiego partnera do współpracy według własnych kryteriów. Uczestnicy na szkoleniu przekonują się, że skuteczność w komunikacji, przywództwie, budowaniu relacji, współpracy itp. jest w większym stopniu zależna od nich, niż im się wydawało. Ten sam koń z jedną osobą współpracuje, a z inną w tym samym ćwiczeniu – nie albo inaczej. Tak więc mniejsze znaczenie ma to, na jakiego konia trafisz. Większe – to, co TY z tym zrobisz.

Na ile trwałe i skuteczne mogą być efekty tego rodzaju końsko-ludzkiej interakcji?

Dwudniowe warsztaty pozwalają na osiągnięcie podobnych zmian w zachowaniu i postawie uczestników, jakie można zaobserwować po kilkunastu lub więcej dniach tradycyjnych szkoleń.

Szczególnym atutem tej metody jest to, że informacja zwrotna nie jest udzielana przez trenera, czyli nie podlega ocenie drugiego człowieka, mającego własne filtry i przekonania. Feedback jest udzielany przez konia – współtrenera, a ten nie ma własnych ukrytych celów i żyjąc wyłącznie w chwili obecnej, „tu i teraz”, odnosi się bezpośrednio i wyłącznie do aktualnej sytuacji oraz tego, co człowiek do niej wnosi.

Uczestnicy z reguły bardzo dobrze zapamiętują to doświadczenie, gdyż jest ono połączone z silnymi emocjami. Dyskusja i refleksja, która następuje po ćwiczeniach, pozwala na przyswojenie nowych doświadczeń. W efekcie uczestnicy mają silną motywację, aby wprowadzać zmiany do swojego zachowania w środowisku pracy i w życiu pozazawodowym.
Możemy z całym przekonaniem potwierdzić niebywałą skuteczność tej formy uczenia się.

Czym różni się HAE od innych eksperymentalnych form edukacji?

Choć Horse Assisted Education nawiązuje do innych eksperymentalnych form edukacji, to jednak jego wartość i skuteczność wypływa z dodania elementu żywych w bezgranicznie szczerych współtrenerów i coachów – koni – z ich zróżnicowanymi osobowościami, postawami, motywacjami i nastrojami – podobnie jak to się ma w przypadku ludzi, z którymi przyszło nam żyć i pracować.

Z czego wynika skuteczność HAE

Tak duża efektywność metody wynika z faktu, że jest to proces orientacji emocjonalnej. Sama wiedza nie zmienia zachowania człowieka, nie można więc oczekiwać zauważalnych efektów zmian postaw i zachowań, jeżeli nauka nie jest połączona z doświadczaniem i emocjami. Zmiana zachowania wynika jedynie ze zmiany przekonań na własny temat i na temat skuteczności prezentowanych postaw i wzorców zachowań. I choć wszystkie nasze szkolenia są warsztatami, a więc uczeniem opartym na doświadczaniu i emocjach – szkolenie z końmi w roli współtrenerów przebija wszelkie inne metody swoją skutecznością.

Wielu ludzi boi się koni – czy mogą brać udział w szkoleniu?

Zdecydowana większość ludzi czuje respekt przed końmi, również ci, którzy pracują z nimi od lat.  Jest to normalny i zdrowy przejaw troski o siebie. Magia szkoleń z końmi polega właśnie na wykraczaniu poza strefy komfortu. Na każdym szkoleniu, prowadzonym przez nas, ogromnym szacunkiem darzymy przestrzeń intymną każdego naszego uczestnika. Jeżeli ktoś obawia się bliskości konia tak bardzo, że nie chce wziąć udziału w ćwiczeniu, pozostaje obserwatorem i dostarcza bardzo cennej informacji innym uczestnikom szkolenia. Najczęściej osoba taka przełamuje swój strach po pierwszym lub drugim ćwiczeniu i dołącza do realizowania zadań z końmi. Nie zdarzyło nam się jeszcze, by ktoś przez cały warsztat nie zbliżył się do konia.

Czy konie wykorzystywane do zajęć są bezpieczne?

W szkoleniu HAE uczestniczą wyłącznie sprawdzone konie, spełniające określone kryteria, które lubią współpracować z ludźmi, są zrównoważone i można na nich polegać.

Czy HAE nadaje się do budowania zespołów?

Wyjątkowość i skuteczność przeprowadzania procesu budowy zespołu przy udziale koni polega na tej niezwykłej i natychmiastowej informacji zwrotnej, którą oferują konie: odpowiadają one jednoznacznie i natychmiastowo na wszystko, co uczestnicy przynoszą z sobą do danego zadania i wnoszą w tę interakcję. W przypadku, gdy zespół ma problemy z efektywną współpracą, koń także zareaguje brakiem współpracy, który prawdopodobnie pokrzyżuje plany realizacji zadania, demaskując brak wystarczającej komunikacji w grupie. W ten sposób odkrywane są obszary do poprawy. To, oczywiście, tylko jeden z przykładów wielopłaszczyznowego wykorzystania HAE do budowania zespołów.

Podczas zajęć HAE ludzie są wyjęci z ich naturalnego kontekstu, dlaczego można przenosić to doświadczenie na życie codzienne?

Obserwacje potwierdzają, że postawa ludzi w stosunku do koni jest spójna z ich postawą w stosunku do ludzi. Jesteśmy tym kim jesteśmy, działamy w oparciu o nawykowe wzorce i reakcje. Wzorce te doskonale ujawniają się w sytuacji stresu wynikającego z pracy z nieznanym, dużym zwierzęciem. Te same nawyki i postawy ludzie prezentują wobec swoich współpracowników, klientów, a także członków swojej rodziny.

Rozwijanie zdolności do efektywnej komunikacji w pracy z końmi dostarcza umiejętności, wiedzy i doświadczenia, by zdecydowanie poprawić nasze sposoby radzenia sobie z życiowymi wyzwaniami, zadaniami, a także ludźmi, których spotykamy na swojej drodze. Wszyscy jesteśmy członkami naszego własnego, ludzkiego stada i możemy postępować tak, aby działać skutecznie i poprawiać jakość życia i efektów naszych działań.

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski